Asansör Kapı Fotoseli mi Işık Perdesi mi? Farklar ve EN 81-20
Otomatik asansör kapıları kapanırken içeri giren ya da kapı arasında kalan bir yolcuyu fark edip kapıyı yeniden açmalıdır. Bu görevi üstlenen elemanlara genel olarak fotosel denir. Ancak sahada iki farklı çözüm kullanılır: birkaç ışından oluşan klasik fotosel ve kapı boşluğunu onlarca ışınla tarayan ışık perdesi. Bu yazıda iki sistem arasındaki farkı, EN 81-20 gerekliliklerini ve doğru fotosel seçimini anlatıyoruz.
Klasik Fotosel Nasıl Çalışır?
Klasik sistem, kapının bir tarafındaki verici ile diğer tarafındaki alıcı arasında bir ya da iki kızılötesi ışın oluşturur. Işın kesildiğinde cihaz kumandaya sinyal gönderir ve kapı yeniden açılır. Yapısı basit ve ekonomiktir. Ancak bu sistem yalnızca ışının geçtiği yükseklikteki engelleri algılar; ışının altında veya üstünde kalan bir cisim, örneğin bir çocuğun eli ya da bir bebek arabası, fark edilmeyebilir.
Işık Perdesi Nasıl Çalışır?
Işık perdesi, kapının iki kenarına yerleştirilen uzun profiller üzerinde çok sayıda kızılötesi verici ve alıcıdan oluşur. Bu ışınlar kapı boşluğunu zemine yakın seviyeden yukarıya kadar bir perde gibi tarar. Perdenin herhangi bir noktasında ışın kesildiğinde kapı yeniden açılır. Böylece farklı boy ve biçimdeki engeller çok daha güvenilir şekilde algılanır. Işık perdesi de özünde çok ışınlı bir fotosel sistemidir; bu nedenle sahada çoğu zaman "perde fotosel" olarak da anılır.
EN 81-20 Ne İstiyor?
Avrupa asansör standardı EN 81-20, otomatik kapılarda kapanma sırasında yolcuyu algılayan bir koruma düzeni ister. Standarda göre bu koruma düzeni:
- Kapı girişini, kabin kapı eşiğinin en az 25 mm üzerinden 1600 mm yüksekliğe kadar kapsamalıdır.
- En az 50 mm çapındaki engelleri algılayabilmelidir.
- Arızalanması veya devre dışı kalması halinde asansör çalışmaya devam edecekse kapıların kinetik enerjisi 4 joule ile sınırlanmalı ve kapı kapanırken sesli uyarı verilmelidir.
Tek veya iki ışınlı klasik bir fotosel bu yükseklik aralığını ve 50 mm'lik algılama şartını karşılayamayacağı için, EN 81-20'ye uygun yeni asansörlerde uygulamada ışık perdesi kullanılır.
Fotosel ve Işık Perdesi Karşılaştırması
| Özellik | Klasik Fotosel | Işık Perdesi |
|---|---|---|
| Işın sayısı | 1 veya 2 | Çok sayıda |
| Algılama alanı | Işın hizası | Kapı boşluğunun büyük bölümü |
| EN 81-20 uyumu | Tek başına yetersiz | Uygun modellerle sağlanır |
| Kullanım yeri | Eski ve basit sistemler | Yeni montaj ve modernizasyon |
| Maliyet | Düşük | Daha yüksek |
Sık Görülen Fotosel Arızaları
- Kapı sürekli açılıp kapanıyor: Lens yüzeyinin tozlanması, verici ile alıcının hizasının bozulması ya da güçlü güneş ışığı sensörü yanıltabilir.
- Kapı hiç kapanmıyor: Kablo kopukluğu veya besleme sorunu nedeniyle sensör sürekli "engel var" sinyali veriyor olabilir.
- Engel algılanmıyor: Bu en tehlikeli durumdur; sensör acilen kontrol edilmeli ve gerekirse değiştirilmelidir.
Düzenli bakımda lenslerin temizlenmesi, profillerin sağlam sabitlenmesi ve askı kablosu bağlantılarının kontrol edilmesi bu arızaların büyük bölümünü önler.
Fotosel Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?
- Besleme ve çıkış: Cihazın besleme gerilimi ve çıkış tipi kapı kartı veya kumanda girişiyle uyumlu olmalıdır.
- Profil boyu: Işık perdesinin boyu, kapı yüksekliğine uygun seçilmelidir.
- Montaj yeri: Kabin kapısına mı kat kapısı hizasına mı takılacağı belirlenmelidir.
- Standart uygunluğu: Yeni montaj ve modernizasyonlarda EN 81-20 şartlarını sağlayan ürünler tercih edilmelidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Eski asansördeki fotosel ışık perdesiyle değiştirilebilir mi?
Evet. Kapı kartı ve kumanda girişleri uygunsa klasik fotosel yerine ışık perdesi takılabilir; bu değişiklik kapı güvenliğini belirgin şekilde artırır.
Fotosel güneş ışığından etkilenir mi?
Güçlü doğrudan güneş ışığı bazı modellerde hatalı algılamaya yol açabilir. Dış ortama bakan kapılarda buna dayanıklı modeller tercih edilmelidir.
Fotosel ne sıklıkla kontrol edilmeli?
Her periyodik bakımda algılama testi yapılmalı ve lensler temizlenmelidir.
Kapınız İçin Doğru Fotosel
Fotosel kategorimizde klasik fotosel ve ışık perdesi seçeneklerini, Kapı Kartları ve Kapı Motorları kategorilerimizde ise uyumlu kapı ekipmanlarını bulabilirsiniz. Satışlarımız yalnızca üyelerimize yapılmaktadır; üye olarak fiyatları görebilir ve siparişinizi verebilirsiniz.