Elektrik Kesintisinde Asansör: Acil Kurtarma Sistemi Nasıl Çalışır?
Elektrik kesintisi, asansör kullanıcılarının en çok endişe ettiği durumlardan biridir. Kesinti anında hareket halindeki bir kabin iki kat arasında durur ve yolcular, bir teknisyen gelip kabini elle kurtarana kadar içeride bekler. Bu bekleme süresini ortadan kaldırmak için kullanılan çözüm, asansör acil kurtarma sistemidir. Bu yazıda bir kurtarma sistemi nasıl çalışır, klasik bir UPS'ten farkı nedir ve seçerken nelere dikkat edilmesi gerektiğini anlatıyoruz.
Acil Kurtarma Sistemi Nedir?
Acil kurtarma sistemi, şebeke elektriği kesildiğinde devreye giren ve asansörü aküden aldığı enerjiyle çalıştırarak kabini en yakın kata getiren bir ünitedir. Kabin kata ulaştığında kapılar açılır ve yolcular güvenle dışarı çıkar. Ardından sistem, elektrik gelene kadar asansörü hizmet dışında tutar.
Kurtarma sistemi genellikle akü grubu, aküyü şarjda tutan bir şarj devresi ve akünün doğru akımını motoru ve kumandayı besleyecek hale getiren bir çevirici bölümden oluşur. Üniteler, asansörün motor gücüne ve kumanda yapısına göre farklı güç değerlerinde üretilir.
Kurtarma Sistemi Adım Adım Nasıl Çalışır?
- Kesintiyi algılar: Şebeke gerilimi kesildiğinde veya bir faz düştüğünde kurtarma sistemi durumu algılar.
- Güvenlik devresini kontrol eder: Kapı kontakları ve güvenlik devresi kapalı değilse hareket başlatılmaz.
- Beslemeyi devralır: Kumanda, fren ve motor aküden beslenmeye başlar.
- Kabini hareket ettirir: Kabin düşük hızla en yakın kata götürülür. Birçok sistem, kabin ve karşı ağırlık arasındaki denge durumuna göre daha az güç gerektiren yönü seçer.
- Kapıyı açar: Kabin kat seviyesine geldiğinde kapı açılır.
- Asansörü bekletir: Elektrik gelene kadar asansör yeni çağrı almaz.
Kurtarma Sistemi ile UPS Arasındaki Fark
Genel amaçlı bir UPS, bağlı cihazlara kesinti anında kısa süreli enerji sağlayıp güvenli kapanmaya zaman tanır. Asansöre özel kurtarma sistemi ise yalnızca enerji vermekle kalmaz; asansörün kumandasıyla birlikte çalışarak kabini kata getirir, kapıyı açar ve asansörü güvenli şekilde bekletir. Asansörde kullanılacak bir UPS, bu kurtarma senaryosunu destekleyecek şekilde asansör kumandasıyla uyumlu olmalıdır.
| Özellik | Genel Amaçlı UPS | Asansör Kurtarma Sistemi |
|---|---|---|
| Amaç | Cihazları kısa süre beslemek | Kabini kata getirip yolcuyu tahliye etmek |
| Kumanda ile entegrasyon | Yok veya sınırlı | Var |
| Kapı açma | Kendi başına yapmaz | Kurtarma senaryosunun parçası |
| Kesinti sonrası | Beslemeyi sürdürür | Asansörü hizmet dışında bekletir |
Acil Aydınlatma ve Alarm da Unutulmamalı
Kurtarma sisteminden bağımsız olarak asansör standartları, elektrik kesildiğinde kabin içinde acil aydınlatmanın otomatik olarak yanmasını ve alarm düğmesinin çalışmasını ister. EN 81-20 standardına göre kabin acil aydınlatması ve alarm düzeni, şebeke kesildikten sonra en az 1 saat boyunca çalışabilmelidir. Bu nedenle kabin aküsünün durumu da kurtarma sistemi kadar önemlidir.
Kurtarma Sistemi Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?
- Motor gücü ve tipi: Kurtarma sistemi; motorun gücüne ve asenkron ya da senkron (dişlisiz) yapıda olmasına uygun seçilmelidir.
- Kumanda uyumu: Ünitenin, kumanda kartının kurtarma girişleri ve senaryosuyla uyumlu olduğu doğrulanmalıdır.
- Akü kapasitesi: Kabinin en uzak kat arası mesafeyi düşük hızla kat edebileceği ve kapıyı açabileceği enerji hesaplanmalıdır.
- Kapı operatörü: Kapı motorunun kesinti sırasında nasıl besleneceği planlanmalıdır.
- İzleme ve uyarı: Akü durumunu ve arızayı gösteren ekran veya ışıklar bakım kolaylığı sağlar.
Bakımda Kurtarma Sistemi Kontrolü
Kurtarma sisteminin en kritik parçası aküdür. Aküler zamanla kapasite kaybeder ve bu kayıp çoğu zaman ancak bir kesinti yaşandığında fark edilir. Bu nedenle periyodik bakımda akü gerilimi ölçülmeli, bağlantı uçları kontrol edilmeli ve kurtarma senaryosu şebeke kesilerek gerçekten test edilmelidir. Kapasitesi düşmüş aküler, üretici önerisine göre zamanında değiştirilmelidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Kurtarma sistemi olan asansörde teknisyen gerekmez mi?
Kurtarma sistemi çoğu kesintide yolcuyu teknisyen beklemeden tahliye eder. Ancak sistem çalışmazsa elle kurtarma prosedürü uygulanır; bu nedenle bakım firmasına ulaşma imkânı her zaman olmalıdır.
Kurtarma sistemi elektrik gelene kadar asansörü çalıştırır mı?
Hayır. Amaç yolcuyu tahliye etmektir. Kabin kata gelip kapı açıldıktan sonra asansör elektrik gelene kadar bekler.
Eski asansörlere kurtarma sistemi eklenebilir mi?
Evet, kumanda yapısı uygunsa eklenebilir. Ekleme öncesinde kumanda kartı ve motor bilgileri birlikte değerlendirilmelidir.
Asansörünüz İçin Doğru Kurtarma Sistemi
Kurtarma Sistemleri kategorimizde farklı güç değerlerindeki asansör kurtarma ünitelerini, Aküler kategorimizde ise yedek aküleri bulabilirsiniz. Satışlarımız yalnızca üyelerimize yapılmaktadır; üye olarak fiyatları görebilir ve siparişinizi verebilirsiniz.