Asansör Tampon Çeşitleri: Yaylı, Poliüretan ve Hidrolik Tampon

Asansör kuyusunun dibinde, kabinin ve karşı ağırlığın altında bulunan asansör tamponları, sistemin son güvenlik halkasıdır. Kabin bir arıza nedeniyle en alt durağı geçerse asansör tamponu, çarpma enerjisini karşılayarak kabini ve yolcuları korur. Bu yazıda asansör tampon çeşitlerini, hangi hızda hangi tamponun kullanıldığını ve bakımda nelere dikkat edilmesi gerektiğini anlatıyoruz.

Asansör Tamponu Ne İşe Yarar?

Normal çalışmada kabin hiçbir zaman tampona değmez. Asansör tamponu yalnızca kabinin veya karşı ağırlığın son durak sınırlarını aşması gibi olağan dışı durumlarda devreye girer. Görevi, hareket enerjisini kontrollü şekilde sönümleyerek kabinin sert bir darbeyle durmasını önlemektir. Kabinin altındaki asansör tamponu gibi karşı ağırlığın altındaki tampon da aynı öneme sahiptir.

Asansör Tamponu Çeşitleri

1. Yaylı Tampon

Çelik helezon yaydan oluşan yaylı tampon, enerji biriktiren tampon grubundadır. Darbe enerjisini yayın sıkışmasıyla depolar. Yapısı basit ve dayanıklıdır; düşük hızlı asansörlerde kullanılır.

2. Poliüretan Tampon

Poliüretan tampon, özel elastik bir malzemeden üretilen ve yine enerji biriktiren tampon grubunda yer alan bir tampon çeşididir. Doğrusal olmayan sönümleme karakteri sayesinde darbeyi yumuşak şekilde karşılar. Hafif, kompakt ve kolay monte edilebilir olduğu için günümüzde düşük hızlı asansörlerde en yaygın kullanılan tampon türüdür.

3. Hidrolik (Yağlı) Tampon

Hidrolik tampon, bir silindir içindeki yağın dar bir kesitten geçmeye zorlanmasıyla enerjiyi ısıya dönüştürerek sönümler; bu nedenle enerji sönümleyen tampon grubundadır. Darbe sonrasında bir yay, pistonu yeniden uzamış konumuna getirir. Hidrolik tampon, yüksek hızlı asansörlerde kullanılır. Pistonun normal konumuna dönüp dönmediğini izleyen bir elektrik kontağı bulunur.

Hangi Hızda Hangi Asansör Tamponu Kullanılır?

EN 81 standartlarına göre enerji biriktiren tamponlar yalnızca beyan hızı 1 m/s'yi aşmayan asansörlerde kullanılabilir. Daha yüksek hızlarda enerji sönümleyen hidrolik tampon gerekir.

Asansör Tamponu Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?

• Beyan hızı: Asansör tamponu tipi, asansörün beyan hızına uygun olmalıdır.
• Kütle aralığı: Her tampon belirli bir kütle aralığı için tasarlanır. Kabin, beyan yükü ve karşı ağırlık kütlesi bu aralıkta olmalıdır.
• Strok ve yükseklik: Tamponun sıkışma mesafesi ve montaj yüksekliği, kuyu dibi derinliğine ve güvenlik mesafelerine uygun olmalıdır.
• Uygunluk belgesi: Asansör tamponu, güvenlik aksamı olarak tip incelemesinden geçmiş olmalı ve belgesi bulunmalıdır.

Bakımda Asansör Tamponu Kontrolü

• Poliüretan tamponda çatlak, ezilme, sertleşme veya parçalanma olup olmadığı kontrol edilmelidir.
• Yaylı tamponda yay kırığı, paslanma ve bağlantı civatalarının durumu incelenmelidir.
• Hidrolik tamponda yağ seviyesi, sızıntı ve pistonun normal konuma dönüşü kontrol edilmelidir.
• Tampon bağlantı kaidesinin sağlam olduğu ve kuyu dibinde su birikmediği doğrulanmalıdır.

Eksik, hasarlı veya uygunsuz bir asansör tamponu, periyodik kontrollerde ciddi güvenlik eksikliği olarak değerlendirilir. Bu nedenle tampon kontrolü her bakımda atlanmamalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Poliüretan tamponun ömrü ne kadardır?

Kullanım koşullarına bağlıdır. Nem, ısı ve darbeye maruz kalma malzemeyi yıpratır; çatlama veya sertleşme görüldüğünde tampon değiştirilmelidir.

Kabin tampona oturursa ne olur?

Asansör durdurulmalı, nedeni araştırılmalı ve tampon ile ilgili bağlantılar kontrol edilmeden tekrar çalıştırılmamalıdır.

Karşı ağırlık altında da asansör tamponu gerekir mi?

Evet. Karşı ağırlığın altında da uygun tampon bulunmalıdır.

Doğru Asansör Tamponu Seçimi

Tamponlar kategorimizde farklı hız ve kütle değerlerine uygun asansör tamponlarını bulabilirsiniz. Diğer güvenlik parçaları için Güvenlik Ekipmanları kategorimizi inceleyebilirsiniz. Satışlarımız yalnızca üyelerimize yapılmaktadır; üye olarak fiyatları görebilir ve siparişinizi verebilirsiniz.